Laatst bijgewerkt op:
05-08-2009

In september 2001 heeft de Nederlandse Orgel Federatie het grootste Theater-orgel van Nederland in gebruik genomen: het orgel uit het voormalige ASTA-Theater in Den Haag. Het is weer opgebouwd in 'de Meenthe' in Steenwijk en laat aldaar weer haar mooiste klanken horen.

Het ASTA-orgel dat nu in Steenwijk weer haar klanken laat horen is rond 1930 gebouwd door de firma Blaisse-Strunk voor het ASTA-Theater in Den Haag. Het is een 4/29 orgel, dat wil zeggen 4 manualen (rijen toetsen) en 29 rijen pijpen (ranks). En met haar 29 ranks is het dus meteen het grootste in Nederland.

Het herbouwen van een orgel van het formaat als het ASTA is geen eenvoudige klus: een groot team enthousiaste vrijwilligers is er onder leiding van Bert van Rossum ruim zeven (!) jaar mee bezig geweest! Bedenk dat het niet enkel om het orgel zelf gaat, het ding moet ook nog ergens in: de orgelkamers. En daarvoor moesten er zelfs speciale funderingspalen door de bestaande vloer van 'de Meenthe' heen geheid worden. Een enorme klus dus. 

Hieronder een kleine fotogalerie met daarin foto's van het ASTA-orgel in 'de Meenthe'.
'Onder' elke foto zit een foto van een groter formaat.

het orgel vanuit de zaal gezien.	de speeltafel foto: NOF	de achterkant van de speeltafel...	en in detail.

In de orgelkamers bevinden zich vele duizenden pijpen en pijpjes: de grootste pijpen zijn meer dan 10 meter lang (en hangen dan ook horizontaal aan het plafond in de middelste orgelkamer, omdat er voor verticaal staan niet genoeg ruimte was), terwijl de kleinste pijpjes niet groter zijn dan een klein vingertje. Naast al deze verschillende soorten pijpen zitten er ook nog een groot aantal andere instrumenten in de orgelkamer, variërend van trommels tot een gillende sirene en een T-Ford-claxon toe. En aangezien alle pijpen worden aangeblazen met lucht, bevindt zich onder de orgelkamers een ruimte waarin de 'wind-machines' staan opgesteld: zij zorgen voor een regelrechte storm door het instrument. Welke pijpen er in de 29 ranks staan en hoe de pijpen zijn verdeeld over de klavieren leest U in de 'dispositie' van het orgel.

Het ASTA-orgel in Steenwijk is overigens voorzien van een MIDI-sturing, waardoor het mogelijk is om een door een organist gespeeld concert met behulp van een computer 'op te nemen' en later (bijvoorbeeld 's nachts als er geen mensen in het gebouw zijn) het concert nog eens te laten afspelen voor het maken van geluidsopnamen. Elke toets die ingedrukt wordt op de speeltafel, elke register-schakelaar die voor een bepaalde registratie 'aan' gezet wordt, ja zelfs de stand van de shutters wordt door deze MIDI-installatie in 'bits en bytes' opgeslagen op de computer. Op die manier is het opnieuw laten uitvoeren van een (deel van) een concert een (orgel-)fluitje van een (euro-)cent geworden.

© Nederlandse Orgel Federatie